Gratena is een toon aangevend topdomein uit het Chianti gebied in Toscane. Zij bevinden zich in het pittoreske dorpje Arezzo dat bekend staat om zijn hoge kwaliteit wijnhuizen. Zij werken volledig biologisch-dynamisch en hebben zeer oude wijnstokken. Deze beschermen ze met olijfbomen rondom elke wijngaard. De wijn is traditie getrouw gemaakt van de Sangiovese en ongefilterd. De laatste jaren is Gratena echter een modernere weg ingeslagen door met hun oenoloog Fabio Mecca meer onderzoek te doen naar moderne technieken en op die manier langzaam aan weg bewogen van het houtgebruik. Ze gebruiken voor sommige wijnen nog wel grote eikenhouten vaten, maar het merendeel vergist en rijpt enkel nog op roestvrijstalen tanks.
Fattoria di Gratena heeft nog een bijzondere trouveille achter de hand met een eigen druivenras. De Gratena Nero. Deze druif staat al geruime tijd aangeplant op een wijngaard met zo’n 700-800 planten in een hoger gelegen gedeelte van Arezzo nabij de bossen en zo perfect beschut gelegen. Het nadeel van de nabijgelegen bossen zijn de vogels die hier voorkomen, deze komen namelijk van augustus ongeveer naar de wijngaard toe om hier de zoete druiven uit vandaan te pikken. Op een gegeven moment viel alleen wel op dat ze enkel en alleen naar deze wijngaard toe kwamen gevlogen. De wijn die van deze wijngaard afkomt werd voorheen ten onrechte weg gezet als colorino en alleen gebruikt om de Chianti een donkerdere kleur te geven, maar na onderzoek bleek het deze druif dus niet te zijn. Eigenlijk was er vervolgens besloten om de wijngaard te rooien in het komende jaar, maar toen de wijnmaker vergeten was om het 500L vat met wijn te legen en ze vlak voor deze werkzaamheden de wijn nog een keer proefden waren ze overtuigd dat dit niet de juiste keuze was.
Er werd gespeculeerd dat het misschien wel ging om barbera of cabernet sauvignon of cabernet franc of merlot, maar geen van allen bleek dit te zijn. De druif kreeg toen al de bijnaam Gratena Nero en is pas in 2017 officieel erkend als unieke soort. Er blijkt wel een verband te zijn met een plant die in zeer kleine getalen rondom Bergamo aangeplant staat, al is de verwachting dat dit dan weer stekjes zijn uit Toscane…
